class Zend_View_Helper_String extends Zend_View_Helper_Abstract
{

    public function string ()
    {
       return "Bubir helperdir: string()";
    }

}

Sinif adimiz baska birsey belirtilmemisse Zend_View_Helper_String bunu Zend_View_Helper_Abstract dan extend ediyoruz.
Extend etmedende yapa bilirsniz, ama siz ileride sorun yasamak istemiyorsaniz benim yaptigim gibi yapin.

simdi index.phtml dosyamiza su satiri ekliyelim.

<?php echo $this->string();?>

kaydedip sayfayi calistirdigimizda

BU bir Helperdir: string()

yazisini görmemiz gerekiyor.

Basit bir View Helperi böyle yapiyoruz, simdi ise asil bu yaziyi yazmama sebeb olan Faruk Temur arkadasimin istedigi gibi, bir Helper sinifinda nasil birden cok Metotu barindiririz ona bakalim.

Sinifimizi su sekil degistiriyoruz.

class Zend_View_Helper_String extends Zend_View_Helper_Abstract
{

    public function string ()
    {
       return $this;
    }

    public function substr() {
    	return "Bu bir helperdir: substr()<br>";
    }
    public function strlen() {
    	return "Bu Helperdeki ikinci metot: strlen()<br>";
    }

}

görüldügü gibi string metodu return $this yaparak kendi nesnesini geri döndürüyor ve böylelikle string sinifi icinden baska bir metot cagirmamiza olanak sagliyor.

index.phtml dosyamiza sunlari ekliyelim

<?php echo $this->string()->substr();?>
<?php echo $this->string()->strlen();?>

asagidaki ciktiyi aliyorsaniz herseyi dogru yaptiniz demektir.
Bu bir helperdir: substr()
Bu Helperdeki ikinci metot: strlen()

Bugünlük bukadar kolay gelsin.

127.0.0.1	kitapcik.dev 

ardindan vhosts dosyanizi bulup icine bir vhosts eklemeniz grekiyor.
xampp da bu dosya C:\xampp\apache\conf\extra\httpd-vhosts.conf

Vhosts u eklemeden önce tüm dosyalarimizin bulunacagi klasörün yerini tespit edelim.

Ben suan bu makaleyi yazarken Windows da calistigim icin örnegide ona göre verecegim, linuxcular kendilerine göre ayarlasinlar.
benim tüm dosyalarim: c:\xampp\htdocs\kitapcik\ klasörü altinda olacak.

Kisaca dizin yapimiza bakalim.

dizin yapisi sizin bilgisayarinizdada aynen bu sekilde olmasi lazim.

simdi vhost umuzu ayarliya biliriz.

örnek:

<virtualhost *:80>
    ServerName kitapcik.dev
    DocumentRoot "c:\xampp\htdocs\kitapcik\html"
    ErrorLog logs/kitapcik-error_log
    CustomLog logs/kitapcik-access_log common
</virtualhost>

bunu vhosts dosyasi icine ekleyiniz ve ardindan apache yi yeniden baslatiniz.

simdi html klasörü icinde bir index.html olusturup icine herhangi birsey yazin

mesela:
bu bir test sayfasidir

ve ardindan herhangi bir Browserde kitapcik.dev ziyaret ettinizmi bu yaziyi görüyorsaniz herseyi simdiye kadar dogru yaptiniz demektir.

simdi ZF in sitesinden Zend Framework x.x.x Full.zip i indirin biryere kaydedin icinden isimizi görecek olan dosyalari alacagiz sadece.
library klasöründen Zend klasörünü tüm icerigiyle birlikde lib klasörümüzün icine kopyaliyalim.
extras/library klasörü icinden ZendX klasörünü da lib klasörü icine kopyalayalim.

Tüm uygulamada resimler, css dosyalari, ve js dosyalari disinda, disaridan erisile bilinicek tek dosyamiz index.php olacak.
Bu ne manaya geliyor, sitemizin her sayfasina giden yol index.php den geciyor onun icin bu dosyamizin adi bootstrap dosyasi.
Bir MVC (Model-View-Controller) uygulamasinda, (burda oldugu gibi) disaridan erisile bilinen tek dosya Bootstrap dosyasi olmalidir.
bu dosya kisaca Front-Controller den bir instance (örnek) alip onun dispatch() metodunu calistiriyor.

Sitemize giden tüm isteklerin (request) index.php den yönlenmesi icinde yapmamiz gerekenler var.

öncelikle php de mod_rewrite modulu aktif halde olmasi lazim.
aktife degilse xampp kullanicilari mod_rewrite i buradan aktif hale getire bilirler.
c:/xampp/apache/conf/httpd.conf

LoadModule rewrite_module modules/mod_rewrite.so
satirin basindaki ; kaldirin ve kaydedin ardindan apache yi yeniden baslatmaniz gerekiyor.

evet simdi html klasörü icine , tüm istekleri index.php ye yönlendiricek bir .htaccess dosyasi ekliyelim.
dosyanin icerigi bu sekilde olmalidir.

RewriteEngine On
RewriteCond %{REQUEST_FILENAME} -s [OR]
RewriteCond %{REQUEST_FILENAME} -l [OR]
RewriteCond %{REQUEST_FILENAME} -d
RewriteRule ^.*$ - [NC,L]
RewriteRule ^.*$ /index.php [NC,L]

ardindan
application klasörü icine bir bootstrap.php adinda bir dosya olusturalim.

evet artik browserde ne yazarsak index.php dosyamiz gelecek.
Hmmmmm bizim henüz index.php dosyamiz yokki diyeceksiniz haklisiniz, baslarda olusturdugumuz index.html dosyasini silip yerine bir index.php dosyasi olusturalim.
icine bu satirlari ekliyelim ve kaydedelim.

< ?php
require '../application/bootstrap.php';

index.php nin icerigi sadece bukadar.
ardindan application/bootstrap.php dosyamizi inceliyelim.

< ?php
defined('APPLICATION_PATH') or define('APPLICATION_PATH', realpath(dirname(__FILE__)));
defined('APPLICATION_STATE') or define('APPLICATION_STATE', 'development');
defined('LIB_PATH') or define('LIB_PATH',realpath(dirname(APPLICATION_PATH)."../lib"));
// lib klasörümüzü include pathe eklememiz gerekiyorki gerekli Zend siniflari yüklenirken sorun yasamiyalim.
set_include_path(LIB_PATH. PATH_SEPARATOR .get_include_path());

//tüm Zend siniflarinin otomatikmen yüklenmesi icin Autoloader i aktif hale getiriyoruz, bunu yapmassaniz heryerde require_once yada include kullanmaniz gerekecek
require_once('Zend/Loader.php');
Zend_Loader::registerAutoload();

require_once LIB_PATH.'/plugins/Initializer.php';

// front controller objesini olusturalim
$front = Zend_Controller_Front::getInstance();
//ayar Pluginini kayit edelim
$front -> registerPlugin(new Kitapcik_Plugin_Initializer(APPLICATION_STATE,APPLICATION_PATH));

$front -> throwExceptions(false);

$front -> dispatch();

lib/plugins klasörüne bir initialize.php olusturalim, ekteki dosyadan gerekli icerigi oraya ekliyelim.
initialize.php de yapilan tüm ayarlara gerekli aciklamalar dosya icinde yorum (comment) olarak yapildi.
Initialize.php bir Plugindir daha genis bilgi icin tikla

Simdi application klasörü icinde settings.ini diye bir dosya olusturup bunlari icine kopyaliyalim.

[production]
db.adapter = "pdo_mysql"
db.params.host = "localhost"
db.params.dbname= "kitapcik"
db.params.username = "root"
db.params.password = ""

host, dbname, username, password alanlarini lütfen kendi db bilgilerinizle degistirin.

action lardan ve controllerden konusmadan önce adres yapisina bakalim ZF in

domainden sonra ilk parca controller ikinci parca action olur.

modular bir yapiya sahipsek ilk parca module, ikinci controller ve ücüncü action olur.

örnek:
skorp.eu/tutorial/zfbaslangic

tutorial controllerimiz oluyor
zfbaslangic ise tutorial controllerinde bulunan action umuz.

herhangi bir controller veya action verilmemisse Index varsayilir ve o controller action calistirilir.

Zend_Controller in dispatcher’i controller adinda, standard controller klasöründe bir Sinif arar. sinif adi su sekilde olmalidir
Controller mesela TutorialController.php dikkat edilmesi gereken Tutorial in T si büyük yazilmali.

Hemen hemen ayni sekilde Action belirlenir: Action da dikkat edilmesi gereken Action in tümü kücük harflerden olusmasi lazim, sonuna eklenen Action kisminin A harfi büyük
örnek: public function zfbaslangicAction() {}

Ana sayfamizin controllerini ve Action unu yazalim bakalim.
application/controllers/IndexController.php

class IndexController extends Zend_Controller_Action
{

    public function indexAction()
    {
    	$this->_redirect('/index/liste');
    }
     public function listeAction() {
	$this->view->header ="Kitapcik liste";

     }
}

Standard olarak Viewrenderer (action-helper) acik olur.
Yani Action cagrildiginda o Action adinda bir View script varmi diye kontrol edilir yoksa hata gösterilir varsa action un icerigi.

Simdi Views/scripts/ klasörü icine bir index (Controller ismi) klasorü olusturlaim icine bir liste.phtml (action ismi) kayit edelim
liste.phtml icerigi su sekilde ola bilir suan.

< ?= $this->headTitle('Kitapcik liste'); ?>

Slm dünya

Layouts klasöründe layout.phtml adinda dosya olusturlaim icine bunlari kayit edelim.

< ?= $this->doctype(); ?>
<html>

	<head>
		<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8" />
		< ?php
		echo $this->headTitle();
	    echo $this->headScript();
	    echo $this->headStyle();
		echo $this->headLink()->appendStylesheet('/css/main.css')
	    ?>
	</head>

	<body>
		<center>
		<table cellpadding="0" cellspacing="0" class="maintable">
				<tr>
					<td colspan="2"> <h2>< ?php echo $this->escape($this->header); ?></h2></td>
				</tr>
				<tr>
						<td class="navigation">
						<ul>
							<li>Home</li>
							<li>ekle</li>
							<li>iletisim</li>
						</ul>
						</td>
						<td class="main">< ?= $this->layout()->content ?></td>
				</tr>
		</table>
		</center>
	</body>

</html>

$this-> ile basliyanlar birer View Helper dir.
Sürekli View de lazim olan fonksiyonlari view Helper olarak olusturursaniz, Tüm Viewlarda kullana bilrisiniz.
ZF ile gelen birsürü View Helper var, View Helperler hakkinda daha genis bilgi icin tikla

Örnek olarak Headtitle ViewHelperine bakalim.
Her sayfada degisik title kullanmak icin bunu kullana bilirsiniz.
layout.phtml ve liste.phtml de ki kullanimina bakiniz.

Kisaca Layout lara da deyinelim, layout u sayfanin plani olarak düsünün, sayfanin görünümü, yapisi, vs. bu layout dosyasinda ayarlayin, birtek sürekli degisen icerigi layout a ekliyecegiz onu bu satirla yapa
biliriz.

< ?= $this->layout()->content ?>

view den gelen veri bu bölüme eklenecektir.

simdi Browseriizde kitapcik.dev yazalim bakalim ne görecegiz.

asagidaki resme benzer birsey görüyorsaniz herseyi dogru yaptiniz demektir.

Ilk yazimizin burda sonuna geldik.

Soru ve hatalari burada veya Zend Framework türkce Forum dan yaza bilirsiniz.

Kodlari DOWNLOAD: ZF i kendiniz indirip makalede yazdigi gibi lib klasörüne yüklemeniz gerekiyor.

asagida görmüs oldugunuz ZF bilesenlerini bu tutorial cercevesinde kullanacagiz.
Zend_Acl
Zend_Auth
Zend_Config
Zend_Controller
Zend_Controller_Router
Zend_DB
Zend_Filter
Zend_Form
Zend_Form_Captcha
Zend_Mail
Zend_Log
Zend_Validate
Zend_View

Gereksinimler:
apache
php > 5.1.4
php > mod_rewrite
Mysql

calisiyor halde olmasi lazim.
Bilgisayarinizda henüz bunlar kurulu degilse size xampp öneririm, indirin kurun ve okumaya devam edin.

Yazimiza baslarken suan icin aktuel ZF-versiyonu: 1.7.8
daha ilerki versiyonlarda sorun olacagini düsünmüyorum, egerki olursa ve bunu bana okurlarimiz bildirirse, zaman buldukca güncellestirmeye calisacagim.

Arkadaslar, her bileseni tek tek anlatacak degilim, bu tutorial zf e yeni basliyanlara,basta birazda olsa yardimci olsun ve ZF ile yapilmis kücük de olsa bir Proje görsünler diye yapiliyor.
Ondan genis bilgi icin lütfen ZF in sitesine buyrun veya anlamadiginiz yerleri konularin altina mesaj olarak yaza bilirsiniz.

Veya Zend Framework – TÜRKCE FORUM BEKLERIM.

TUTORIAL Parts:
- Sistemi hazirliyalim (Vhosts) , Bootstrap dosyasi

http://zf.skorp.eu
http://zfturk.skorp.eu
http://zf-turk.skorp.eu
http://zendframework.skorp.eu

bakalim katilan olcakmi,
katilan olursa, domain de satin aliriz, kendi forum sistemimizide kurariz.
ama simdilik bunla idare.

herkeze slmlar

almanca
ingilizce

update: 12.05.2009
dispatch islemini gösteren yeni bir pdf buldum.
buradan baka bilirsiniz.

Islemi anlamada sorunlar varsa, sora bilirsiniz.

uzun zamandir Zend Framework (zf) ile urasiyorum, türkce kaynak hic göremedim acikcasi.
Günlerdir kafamda dolanan bir soru var acaba zf icin bir Forum acsak gelen giden olurmu diye.
Ama türk zf kullanicilarinin cok az oldugunu düsündügümden böyle birseyi yapmamamya karar verdim (simdilik).
onun yerine Zf ile urasan aradigini bulamiyan, belki almanca, ingilizcesi cok olmayan türk arkadaslarimizin sorularini yönelte bilecegi bir Google Group actim.
Buraya dedigimiz gibi zf Hakkinda her türlü soru, paylasim, yenilik vs. yaza bilirsiniz.

google adresimiz: http://groups.google.com/group/zf-turkish
email adresimiz: zf-turkish@googlegroups.com

tüm zf cileri bekliyorum.

Zend Framework Türkce Forum YENI

Zend Cache Doku
Akrabat nasil yapilacagini burada anlatmis

kolay gelsin.

iyi zfler